Διατάσεις: πότε και γιατί πρέπει να γίνονται;

Οι  σκελετικοί  μύες  είναι  το  μεγαλύτερο  όργανο  του  ανθρώπινου  σώματος, καταλαμβάνοντας  περίπου  το  30-40%  και  το  40-50%  του  συνολικού βάρους  του  σώματος,  σε γυναίκες  και  σε άνδρες  αντίστοιχα. Κάθε  μυς  αποτελείται από  μεγάλο αριθμό  μυϊκών  ινών, οι οποίες έχουν παράλληλη διάταξη και  συνδέονται  μεταξύ  τους με συνδετικό ιστό.

Ο ρόλος των διατάσεων είναι καθοριστικός για οποιοδήποτε είδος εκγύμνασης. Προετοιμάζουμε τους μύες για την άσκηση και τους κάνουμε πιο δραστήριους, έτσι μειώνονται οι πιθανότητες τραυματισμού. Δυστυχώς αρκετοί είναι που δεν γνωρίζουν πότε και πως να κάνουν διατάσεις. Πολλοί τις θεωρούν νιώθουν ότι είναι περιττές ή χάσιμο χρόνου. Διαβάστε κάποιες πληροφορίες σχετικά για να καταλάβετε την σπουδαιότητά τους.

Οι διατάσεις είναι ενστικτωδώς μέρος της καθημερινότητάς μας, δεν είναι πολυτέλεια αλλά ανάγκη. Δεν είναι τυχαίο ότι πρωί που ξυπνάμε τεντωνόμαστε. Παίρνοντας τα πράγματα απ’ την αρχή ας ξεκαθαρίσουμε τι είναι οι διατάσεις. Συχνά οι μύες βραχύνονται λόγω της προπονητικής επιβάρυνσης που δέχονται, αλλά και λόγω της φυσικής κίνησης μέσα από φορτία της καθημερινότητας. Διάταση ονομάζεται ‘’οποιοδήποτε θεραπευτικός χειρισμός, ο οποίος είναι σχεδιασμένος για να επιμηκύνει τις παθολογικά βραχυμένες δομές των μαλακών ιστών ή να αυξήσει το εύρος κίνησης φυσιολογικών αρθρώσεων’’  (Kisner et al, 1996).

Για παράδειγμα, σκεφτείτε ένα λαστιχάκι. Όσο το τραβάτε, τόσο χαλαρώνει και ανοίγει, αν πιέσετε πολύ έντονα για ώρα μπορεί να ξεχειλώσει ή ακόμα και να σπάσει. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει στον μυ και λέγεται η γνωστή σε όλους «θλάση» I, II, III βαθμού. Κατά αυτό τον τρόπο κάπως έτσι λειτουργούν οι διατάσεις στο μυϊκό σύστημα. Σ’ αυτή την περίπτωση πια δεν χαλαρώνουμε απλά τους μύες αλλά θέλουμε να βελτιώσουμε περαιτέρω την ευκαμψία και το εύρος κίνησης, χρησιμοποιώντας πιο έντονες διατακτικές ασκήσεις σε διαφορετικό χρόνο εκτέλεσης σε σχέση με τις διατάσεις χαλάρωσης.

Οι άνθρωποι πρέπει να κάνουν διατάσεις ο καθημερινά άσχετα αν γυμνάζονται ή όχι. Για παράδειγμα, για τα άτομα που δε γυμνάζονται, μπορούν να κάνουν τρεις φορές/βδομάδα για να διατηρήσουν τους μύες σε μία ικανοποιητική κατάσταση ευλυγισίας. Η διατήρηση της ευλυγισίας, μη ξεχνάμε, με τη πάροδο του χρόνου μειώνεται  κατά 25-30% μέχρι την ηλικία των 70. Αυτό συμβαίνει γιατί το κολλαγόνο γίνεται πιο πυκνό, οι ίνες του γίνονται πιο σφιχτές με αποτέλεσμα να μην μπορεί να λυγίσει τόσο εύκολα. Η ελαστίνη, χόνδρος και υγρό μειώνονται. Οπότε, καταλαβαίνετε πόσο σημαντική είναι η προπόνηση ευλυγισίας στους ηλικιωμένους ώστε να μπορούν να εκτελούν τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής τους.

 

 

Οι μυϊκές διατάσεις μπορούν να χωριστούν σε τρεις κύριες κατηγορίες: 1. Στατικές διατάσεις όπου η θέση διάτασης διατηρείται σταθερή. 2. Βαλιστικές ή δυναμικές διατάσεις, όπου εκτελούνται κινήσεις σ’ ένα αυξανόμενο εύρος κίνησης με σταθερή ή αυξανόμενη ταχύτητα κίνησης, όπου πρέπει να γίνονται με προσοχή και υπό την επίβλεψη ειδικών. 3. Διατάσεις P.N.F. (Proprioceptive Neuromuscular Facilitation), όπου χρησιμοποιούνται ενεργητικές και παθητικές διατάσεις σε συνδυασμό με ισομετρικές συσπάσεις των αγωνιστών ή ανταγωνιστών μυών, με στόχο να αξιοποιηθούν οι αντιδράσεις των ιδιοδεκτικών υποδοχέων των μυών και των τενόντων (όργανα Golgi και μυϊκή άτρακτος), για να επιτευχθεί μεγαλύτερη διάταση.

 

Με τις διατάσεις πετυχαίνω:

  • μυϊκή δύναμη, καθώς επαναφέροντας τους βραχυμένους μυς στο φυσιολογικό τους μήκος, επαναποκτούν την χαμένη τους δύναμη. [Μυς βραχυμένος = αδύναμος και μυς αναχαιτισμένος = αδύναμος (Ο μυς είναι δυνατός μόνο όταν έχει το φυσιολογικό του μήκος].
  • μείωση του άγχους και της έντασης
  • πρόληψη ή διόρθωση ανισορροπιών των μυών
  • βελτίωση στάσης σώματος
  • διατήρηση ή ενίσχυση του φυσιολογικού εύρους κίνησης της άρθρωσης
  • βελτίωση το καρδιαγγειακού συστήματος, καθώς μελέτες έχουν δείξει ότι οι διατάσεις μπορούν να βελτιώσουν τη λειτουργία της αρτηρίας και να μειώσουν την αρτηριακή πίεση. Οι σφιχτοί και με μεγάλη μάζα μύες προκαλούν υπερβολική πίεση στις αρτηρίες και στις φλέβες παρεμποδίζοντας την κυκλοφορία του αίματος και την οξυγόνωση των ιστών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα και τον περιορισμό της μυϊκής αντοχής.
  • βελτίωση του κυκλοφορικού – ανακούφιση από κάποιες μορφές μυϊκού πόνου ( αποβάλλονται οι καματογόνες ουσίες, γι’ αυτό και συστήνονται άλλωστε κατά περιπτώσεις από γιατρούς και φυσικοθεραπευτές, επιταχύνοντας την ανάκαμψή τους ).
  • έτοιμο ν ανταπεξέλθει σε οποιαδήποτε απότομη κίνηση και όχι μόνο, χωρίς να τραυματιστεί
  • αύξηση μυϊκής αίσθησης
  • Βελτιώνουν την ισορροπία και τον συντονισμό, καθώς με την αυξημένη ευλυγισία προάγεται η ισορροπία και ο νευρομυϊκός συντονισμός, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο για πτώσεις.
  • μυϊκή χαλάρωση
  • βελτιώνουν την ψυχική υγεία και πνευματική χαλάρωση λόγω του νευρομυϊκού συντονισμού που απαιτείται για την εφαρμογή τους.